Besluit van de Commissie van 3 maart 2010 tot vrijstelling van bepaalde diensten in de postsector in Oostenrijk van de toepassing van Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad (Kennisgeving geschied onder nummer C(2010) 1120) (Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (2010/142/EU)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gelet op Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten1, en met name op artikel 30, leden 5 en 6,
Gezien het verzoek dat Österreichische Post AG (hierna „Oostenrijkse Post” genoemd) op 10 september 2009 per e-mail heeft ingediend,
Na raadpleging van het Raadgevend Comité inzake overheidsopdrachten,
(1) Op 10 september 2009 heeft Oostenrijkse Post op grond van artikel 30, lid 5, van Richtlijn 2004/17/EG per e-mail een verzoek bij de Commissie ingediend. Overeenkomstig artikel 30, lid 5, eerste alinea, heeft de Commissie de Oostenrijkse autoriteiten daarvan bij brief van 15 september 2009 in kennis gesteld, waarop de Oostenrijkse autoriteiten op 9 oktober 2009 per e-mail hebben geantwoord. De Commissie heeft Oostenrijkse Post tevens op 22 oktober 2009 per e-mail om aanvullende inlichtingen verzocht, die Oostenrijkse Post, na een verlenging van de termijn, op 13 november 2009 per e-mail heeft verstrekt.
(2) Het verzoek dat Oostenrijkse Post heeft ingediend, betreft bepaalde postdiensten en bepaalde andere diensten dan postdiensten in Oostenrijk. Het gaat daarbij om de volgende diensten:
(3) Bij artikel 30 van Richtlijn 2004/17/EG is bepaald dat opdrachten voor activiteiten waarop Richtlijn 2004/17/EG van toepassing is, niet onder deze richtlijn vallen indien die activiteit in de lidstaat waarin zij wordt uitgeoefend rechtstreeks aan mededinging blootstaat op marktgebieden tot welke de toegang niet beperkt is. De rechtstreekse blootstelling aan mededinging wordt getoetst aan de hand van objectieve criteria, waarbij met de specifieke kenmerken van de betrokken sector rekening wordt gehouden. De toegang tot een markt wordt als niet-beperkt beschouwd indien de lidstaat de desbetreffende EU-wetgeving tot openstelling van een bepaalde (deel)sector ten uitvoer heeft gelegd en toepast. Deze wetgeving is vermeld in bijlage XI bij Richtlijn 2004/17/EG. Voor postdiensten gaat het om Richtlijn 97/67/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 1997 betreffende gemeenschappelijke regels voor de ontwikkeling van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap en de verbetering van de kwaliteit van de dienst2, gewijzigd bij Richtlijn 2002/39/EG3.
(4) Oostenrijk heeft Richtlijn 97/67/EG, gewijzigd bij Richtlijn 2002/39/EG, ten uitvoer gelegd en toegepast, waarbij het land heeft gebruikgemaakt van de bij artikel 7 daarvan geboden mogelijkheid om bepaalde geadresseerde brieven met een gewicht van ten hoogste 50 g aan de aangewezen aanbieder van de universele dienst, namelijk Oostenrijkse Post, voor te behouden4. Geen enkele van de diensten waarop het voorliggende verzoek betrekking heeft, is voorbehouden. Aangezien Oostenrijk zijn markt in zodanige mate heeft opengesteld dat aan de in bijlage XI bij Richtlijn 2004/17/EG vermelde wetgeving is voldaan, moet de toegang tot de markt overeenkomstig artikel 30, lid 3, eerste alinea, van genoemde richtlijn als niet-beperkt worden aangemerkt. De rechtstreekse blootstelling aan mededinging op een specifieke markt moet worden beoordeeld op basis van diverse criteria, waarvan geen van deze criteria op zichzelf doorslaggevend is.
(5) Wat de markten betreft waarop dit besluit betrekking heeft, is het marktaandeel van de voornaamste spelers op een bepaalde markt één van de te hanteren criteria. Een ander criterium is de concentratiegraad op de markten in kwestie. Aangezien er voor de onderscheiden activiteiten waarop dit besluit betrekking heeft, uiteenlopende omstandigheden gelden, moet bij het onderzoek naar de mededingingssituatie met die uiteenlopende situaties op de onderscheiden markten rekening worden gehouden.
(6) Hoewel in bepaalde gevallen een engere marktomschrijving zou kunnen worden overwogen, is voor een aantal van de in het verzoek van Oostenrijkse Post beschreven diensten geen precieze omschrijving van de relevante markt nodig om dit besluit toe te passen, daar de analyse bij een enge en een bredere omschrijving hetzelfde resultaat oplevert.
(7) Dit besluit laat de toepassing van de mededingingsregels onverlet.
(8) Standaardpakketdiensten voor consumenten moeten apart worden beschouwd omdat zij voldoen aan andere vraagbehoeften (universele postdienst) dan zakelijke pakketdiensten, waarvan het technologische dienstverleningsproces doorgaans helemaal anders is. Ten aanzien van deze diensten is de positie van Oostenrijkse Post vrij sterk, met een geschat marktaandeel dat in de periode 2006-2008 stabiel is gebleven op 91 à 93 % in volumetermen5. Hoewel de komende jaren verandering in deze situatie kan komen doordat voor 2010 een uitbreiding van de dienstverlening van een van de concurrenten van Oostenrijkse Post is aangekondigd, moet worden geconcludeerd dat de hier beschouwde categorie diensten in Oostenrijk niet rechtstreeks aan mededinging blootstaat. Artikel 30, lid 1, van Richtlijn 2004/17/EG is derhalve niet van toepassing op opdrachten voor die activiteiten in Oostenrijk.
(9) In 2008 beliep het marktaandeel van Oostenrijkse Post voor B2B-standaardpakketdiensten 9 % in volumetermen, terwijl het marktaandeel van de grootste twee concurrenten samen in dat jaar 52 à 62 % bedroeg. Deze factoren wijzen er dus op dat er voor B2B-standaardpakketdiensten van rechtstreekse blootstelling aan mededinging sprake is.
(10) Op de markt voor internationale (uitgaande6) B2C-pakketten, is het marktaandeel van Oostenrijkse Post (in volumetermen) teruggelopen van 83 % in 2006 tot 79 % in 2008. Er zij aan herinnerd dat de bedoeling van dit besluit is vast te stellen of de diensten waarop het verzoek betrekking heeft, (op markten tot welke de toegang vrij is) aan een zodanige mate van mededinging blootstaan dat dit ervoor zal zorgen dat, ook zonder de discipline die door de toepassing van de in Richtlijn 2004/17/EG vastgelegde gedetailleerde regels voor het plaatsen van opdrachten wordt verzekerd, de plaatsing van opdrachten voor de uitoefening van de hier bedoelde activiteiten op een transparante, niet-discriminerende wijze zal plaatsvinden op basis van criteria die afnemers in staat stellen uit te maken welke algemeen genomen de economisch voordeligste oplossing is. In dit verband mag de internationale markt niet afzonderlijk worden beschouwd, maar moet deze worden gezien in de context van de totale markt voor B2C-standaardpakketdiensten, aangezien de omvang van de internationale markt voor B2C-pakketdiensten slechts 3 % van die van de totale markt voor B2C-pakketdiensten vertegenwoordigt. Op laatstgenoemde markt is het marktaandeel van Oostenrijkse Post in volumetermen afgenomen van 79 % in 2006 tot 57 % in 2008. De grootste twee concurrenten hadden in 2008 echter een gezamenlijk marktaandeel van 23 à 33 % in volumetermen, wat ongeveer de helft van het marktaandeel van Oostenrijkse Post is en voldoende om ervan uit te kunnen gaan dat zij een aanzienlijke concurrentiedruk op Oostenrijkse Post zouden kunnen uitoefenen, te meer omdat de grootste van beide concurrenten voornemens is zijn netwerk te versterken. Deze factoren wijzen er dus op dat er van rechtstreekse blootstelling aan mededinging sprake is.
(11) Op de markt voor binnenlandse exprespakketdiensten (met inbegrip van inkomende7 exprespakketdiensten) is het marktaandeel van Oostenrijkse Post in de periode 2006-2008 gestaag gedaald van ongeveer 47 % in waardetermen8 in 2006 tot circa 46 % in 2007 en om en bij de 43 % in 20089. In 2008 beliep het gezamenlijke marktaandeel in waardetermen van de grootste twee concurrenten iets meer dan 28 %, waarmee het bijna twee derden van het marktaandeel van Oostenrijkse Post bedroeg. Met een marktaandeel van dergelijke omvang zouden zij een aanzienlijke concurrentiedruk op Oostenrijkse Post moeten kunnen uitoefenen10. Deze factoren wijzen er dus op dat er van rechtstreekse blootstelling aan mededinging sprake is.
(12) Pas naar het einde van 2007 toe is Oostenrijkse Post begonnen met het aanbieden van gecombineerde vrachtdiensten als omschreven in overweging 2, onder e). Doordat tegen concurrentie van grote logistieke ondernemingen, zoals DACHSER Austria GmbH, Kühne & Nagel Ges.m.b.H., LOGWIN-Gruppe, Schachinger Paketdienst Gesellschaft m.b.H., Schenker & Co AG en Gebrüder Weiss GmbH, moet worden opgetornd, heeft Oostenrijkse Post tot dusver niet meer dan een verwaarloosbaar marktaandeel weten te veroveren dat door Oostenrijkse Post zelf op „aanzienlijk minder dan 1 %” wordt geschat. Deze factoren wijzen er dus op dat er van rechtstreekse blootstelling aan mededinging sprake is.
(13) Pas in 2008 is Oostenrijkse Post begonnen met het aanbieden van contractlogistieke diensten als omschreven in overweging 2, onder f). Op deze markt heeft het niet alleen met concurrentie van grote logistieke ondernemingen, zoals met name Gebrüder Weiss GmbH, Schachinger Paketdienst Gesellschaft m.b.H., Lagermax Internationale Spedition Ges.m.b.H./Lagermax Paketdienst GmbH & Co KG, CEVA Logistics Austria GmbH en LOGWIN-Gruppe, af te rekenen, maar ook met concurrentie van de Oostenrijkse Spoorwegen11 en de havens van Linz en Wenen12. Ook hier is het marktaandeel van Oostenrijkse Post tot dusver zeer verwaarloosbaar (het wordt op „aanzienlijk minder dan 0,1 %” geraamd). Deze factoren wijzen er dus op dat er van rechtstreekse blootstelling aan mededinging sprake is.
(14) Gezien de in de overwegingen 2 tot en met 13 onderzochte factoren worden de volgende diensten in Oostenrijk geacht te voldoen aan de voorwaarde betreffende rechtstreekse blootstelling aan mededinging van artikel 30, lid 1, van Richtlijn 2004/17/EG:
(15) Aangezien geacht wordt te zijn voldaan aan de voorwaarde van een niet-beperkte toegang tot de markt, hoeft Richtlijn 2004/17/EG niet van toepassing te zijn wanneer aanbestedende diensten opdrachten plaatsen voor het verrichten in Oostenrijk van de in overweging 14, onder a) tot en met e), vermelde diensten, of wanneer zij prijsvragen organiseren om daar een dergelijke activiteit te verrichten.
(16) Dit besluit is gebaseerd op de juridische en feitelijke situatie van mei tot en met november 2009, zoals die blijkt uit de door Oostenrijkse Post en de Republiek Oostenrijk verstrekte informatie. Het kan worden herzien wanneer een aanmerkelijke wijziging van de juridische en feitelijke situatie met zich meebrengt dat niet langer aan de voorwaarden voor de toepasselijkheid van artikel 30, lid 1, van Richtlijn 2004/17/EG is voldaan,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Richtlijn 2004/17/EG is niet van toepassing op opdrachten die aanbestedende diensten plaatsen om in Oostenrijk de volgende diensten te kunnen uitvoeren:
- a) binnenlandse en internationale standaardpakketdiensten van bedrijf naar bedrijf;
- b) binnenlandse en internationale standaardpakketdiensten van bedrijf naar consument;
- c) binnenlandse exprespakketdiensten;
- d) gecombineerde vrachtdiensten, en
- e) contractlogistiek.
Artikel 2
-
PB L 134 van 30.4.2004, blz. 1.
(terug) -
PB L 15 van 21.1.1998, blz. 14.
(terug) -
PB L 176 van 5.7.2002, blz. 21.
(terug) -
Oostenrijk heeft onlangs ook wetgeving aangenomen tot uitvoering van Richtlijn 2008/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 februari 2008 tot wijziging van Richtlijn 97/67/EG wat betreft de volledige voltooiing van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap (PB L 52 van 27.2.2008, blz. 3). Bij deze wetgeving zullen de bovengenoemde voorbehouden diensten met ingang van 1 januari 2011 worden vrijgegeven.
(terug) -
Tussen C2C- en C2B-pakketdiensten zou weliswaar een onderscheid kunnen worden gemaakt, maar omdat het om nauwe substituten aan de aanbodzijde gaat, is het raadzaam deze diensten als één C2X-dienst te behandelen. Dit sluit ook aan bij de analyse voor Finland en Zweden in respectievelijk Beschikking 2007/564/EG en Beschikking 2009/46/EG van de Commissie.
(terug) -
Door Oostenrijkse Post omschreven als „het pakketvervoer vanaf de plaats waar de pakketten bij klanten in Oostenrijk worden afgehaald voor verdere verzending naar het buitenland”.
(terug) -
Door Oostenrijkse Post omschreven als „het pakketvervoer vanaf de plaats waar het pakket bij een klant in het buitenland wordt afgehaald of vanaf de plaats waar het pakket door buitenlandse aanbieders van pakketdiensten wordt afgehaald voor bezorging in Oostenrijk, bijvoorbeeld op basis van bilaterale overeenkomsten en/of op grond van het Wereldpostverdrag”.
(terug) -
In volumetermen bedroeg het marktaandeel van Oostenrijkse Post in 2006 om en bij de 23 %.
(terug) -
Voor 2007 en 2008 zijn de percentages in volumetermen gelijk aan die in waardetermen.
(terug) -
Dit is, mutatis mutandis, de redenering die in eerdere beschikkingen is gevolgd. Zie bijvoorbeeld overweging 17 van Beschikking 2009/46/EG van de Commissie van 19 december 2008 tot vrijstelling van bepaalde diensten in de postsector in Zweden van de toepassing van Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (PB L 19 van 23.1.2009, blz. 50).
(terug) -
Österreichische Bundesbahnen.
(terug) -
Respectievelijk Linz AG en Wiener Hafen GmbH & Co KG/Wien Holding GmbH.
(terug)